# Simuladores e actividades interactivas a medida

## Escoller a entrega

Interpretar «crea» como unha petición de recurso funcional, «explica como facer» como unha guía reproducible e «crea e explica» como ambas as entregas. Non substituír unha creación solicitada por un plan. Se faltan ferramentas para producir ou probar o ficheiro, entregar o código e indicar exactamente o que queda pendente.

Partir do obxectivo de aprendizaxe, o proceso ou tarefa profesional, o nivel e o destino dispoñibles. Preguntar só polos datos que cambien o deseño; declarar as hipóteses razoables para continuar. Non esixir Moodle nin currículo para un prototipo temático.

## Deseñar a interacción

Escoller a mecánica segundo o que o alumnado debe facer: modificar variables e observar efectos, tomar decisións ramificadas, diagnosticar avarías, ordenar pasos, clasificar elementos, relacionar conceptos, explorar unha imaxe ou practicar cun panel de operacións. Estas opcións son exemplos, non unha lista pechada. Un cuestionario non substitúe unha simulación dun proceso.

Nun simulador, definir estado inicial, entradas, unidades, regras ou ecuacións, transicións, condicións de parada e resultados observables. Distinguir datos reais, ficticios e aproximados. Se falta un modelo técnico fiable, ofrecer unha representación didáctica coas simplificacións explícitas ou explicar que datos fan falta para maior fidelidade.

Nunha actividade, definir accións do alumnado, solucións ou criterios, intentos, pistas e comentarios de avaliación explicativo. Non engadir puntuación por defecto a unha exploración aberta. Nas ramificacións, comprobar que cada decisión ten unha consecuencia coherente e que non hai camiños sen saída involuntarios.

## Crear o recurso

Deseñar desde cero cando o exemplo de acumulación non encaixe. Reutilizar a presentación institucional do modelo HTML, non as súas variables ou exercicios. Preferir HTML/CSS/JavaScript autónomos e recursos locais para unha entrega sinxela; usar SVG, canvas ou outra arquitectura cando o proceso o precise, explicando requisitos adicionais. Non prometer backend, acceso a equipos reais ou gardado compartido nun HTML autónomo.

Entregar instrucións de uso, controis etiquetados, resultado visible, comentarios de avaliación e reinicio completo. Separar a lóxica do modelo da representación para facilitar modificacións. Dar alternativa por teclado ás interaccións de arrastrar, non depender só da cor e acompañar gráficos ou animacións dunha explicación textual. Se o proceso require avanzar no tempo, permitir pausar e controlar a velocidade.

Para Moodle, cualificación, SCORM ou H5P, consultar [recursos de aula virtual](moodle-recursos.md); fóra de Moodle, entregar HTML ou ZIP web e instrucións para abrilo. Non publicar nin integrar servizos externos sen a autorización correspondente.

## Explicar como facelo

Entregar unha guía adaptada ao coñecemento técnico do docente: obxectivo e mecánica, modelo ou mapa de decisións, estrutura de ficheiros, pasos de construción, código comentado ou contido listo para o editor elixido, instrucións de execución e probas. Indicar onde cambiar textos, variables, regras, solucións e comentarios de avaliación. Unha guía debe permitir reproducir o resultado, non limitarse a recomendar unha ferramenta. Se se pide unha ferramenta concreta, respectala e identificar requisitos ou limitacións reais.

## Comprobar e entregar

Verificar casos representativos e límites contra resultados esperados independentes do código. Para actividades, probar respostas correctas e incorrectas, pistas, camiños e reinicio; para simulacións, comprobar unidades, valores inválidos, extremos e evolución do estado. Revisar teclado, móbil e erros de consola cando haxa navegador dispoñible.

Entregar o recurso solicitado e unha nota breve co modelo, simplificacións, instrucións, modificacións posibles e probas realmente executadas. Distinguir revisión do código, execución no navegador e integración no destino. Non afirmar validación científica nin compatibilidade probada sen evidencia.

Exemplos de petición: «Crea un simulador para diagnosticar avarías nun circuíto, con decisións e comentarios de avaliación»; «Explica como montar unha actividade de clasificación para este módulo»; «Crea unha simulación de mesturas con variables axustables e explica como cambiar o modelo».